sigarayı bırakma merkezi

FİZYOLOJİK BAĞIMLILIK

Uzun süre alınan nikotin beynin çalışma düzenini, yani fizyolojik yapısını değişikliğe uğratır. Beynin birçok fonksiyonu nikotin girişine bağlı hale gelir. Nikotini kestikten sonra, beyin bu kez fizyolojik yapısını nikotinsizlik durumuna adapte etmeye başlar. Ancak bu süreç sancılı olur. Sigarayı bırakan kişi sersemlik hali, sinirlilik, stres, uyku bozukluğu, iştah açılması, depresyon ve şiddetli nikotin isteği gibi nikotin yoksunluğu sıkıntıları yaşar. İnsanların sigara içmeyi sürdürebilmelerinin bir nedeni yukarıda sayılan nikotin yoksunluğu sıkıntılarından kaçmaktır. Sigara bağımlıları sigarayı bir nevi ağrı kesici niyetine kullanmaktadırlar. Beynin kendini nikotinsizlik durumuna adapte etmesi yaklaşık 15 gün sürer.

PSİKOLOJİK BAĞIMLILIK

Sigarayı bıraktıktan birkaç ay sonra tekrar sigaraya başlayan insanlar vardır. Bu insanların tekrar sigaraya başlamalarının sebebi fizyolojik bağımlılık değil, psikolojik bağımlılıktır.

Psikolojik bağımlılık bu şekilde ortaya çıkmaktadır: nikotin zihni ve ruh halini değişikliğe uğratan bir maddedir. Diyelim ki kişi uzun süren bir iş toplantısında yorulduğunu, enerjisinin azaldığını, konsantrasyonunun zayıfladığını hissetti. Bu fiziksel sıkıntılar aynı zamanda kişinin ruhsal sağlığını da bozar. Kişi kendini fiziksel olarak iyi hissetmiyorsa duygusal olarak da iyi hissetmez. Uzun süre sigara içmediği için kanındaki nikotin konsantrasyonu azalacaktır. Kandaki nikotin azaldıkça, beyin kendisini nikotin öncesi duruma adapte etmeye başlayacaktır. Bu süreçte nikotin yoksunluğu sıkıntıları meydana gelecektir.

Toplantı bittikten sonra kişi bir sigara yaktığında beynindeki sinir hücreleri anında dopamin salgılayacağı için kişinin nikotin yoksunluğu sıkıntıları bir anda ortadan kalkar, dolayısıyla kişi kendisini daha canlı, daha zinde, daha rahatlamış hisseder. Bu fiziksel iyileşme kişinin ruh haline de yansır ve kişi kendini daha iyi hisseder. Bu yaşanan olay neticesinde kişinin zihninde sigaranın yorgunluğa, isteksizliğe, bezginliğe veya ruhsal rahatsızlığa iyi geldiğine dair güçlü bir inanç oluşur.

Her sigara içen kişi yıllar boyunca kızgınlıklarıyla, can sıkıntılarıyla, yalnızlıklarıyla, bezginlikleriyle, korkularıyla, yetersizlikleriyle sigara içerek başa çıkmayı öğrenmiştir.

Gerçekte sigara içmemizin tek bir sebebi vardır: NİKOTİN BAĞIMLILIĞI.

ÖNERİLER

1.İlk haftalarda bol su için (günde 2-3 litre). Böylece vücudunuzdaki nikotin birikintisi dışarı atılır.
2.Sigaranın boşluğunu şeker, çikolata, cips, kuruyemiş gibi kilo yapıcı yiyeceklerle doldurmayın.
3.İlk hafta alkol almayın, sigara içilen mekanlardan mümkün olduğunca uzak durun.
4.Eşiniz sigara içiyorsa onu da sigarayı bırakmaya özendirin yada evde sigara içmesini yasaklayın. Eşi evde sigara içen birinin sigaraya yeniden başlaması daha kolaydır.
5.Günde en az 20dk yürüyüş yapın. Hafif tempolu koşu (jogging) yaparsanız daha iyi olur. Böylece kilonuzu denetim altına alırsınız ve kendinizi daha rahat hissedersiniz.
6.Sigarayı bıraktığınızı herkese gönül rahatlığı ile söyleyebilirsiniz. Herkes size gıpta edecek, sizi örnek alacaktır. Ancak sigara içenlere karşı hoyrat veya alaycı davranmaktan kaçının, sizi buna kışkırtsalar bile kaçının.
7.Stresli bir durumla karşılaştığınızda olaya odaklanın, sigaraya değil. Sigara hiçbir problemin çözümü değildir.
8.Aklınıza ne zaman sigara gelse şalteri kapatın. Sigarayla pazarlığa girmeyin. Sigarayla çekişmeye girmeyin.
9.Sigarayı bıraktıktan sonra kan şekeriniz düşebilir. Buna önlem için kırmızı meyva suları (elma, vişne, nar ve böğürtlen) içilmesi tercih edilir.
10.Ağız sağlığınıza önem verin. Sigarayı bıraktıktan sonra en kısa sürede ağız bakımınızı yaptırın.
11.Herhangi bir sıkıntıyla karşılaştığınızda mutlaka I Quit Smoking (IQS) merkezindeki kişisel danışmanınızı veya terapistinizi arayın.

UNUTULMAYACAKLAR LİSTESİ

Herkes bir gün sigarayı bırakır veya bırakmak zorunluluğuyla yüz yüze kalır. Önemli olan geri dönülmez noktaya gelmeden önce bırakmaktır, çünkü sigaranın tahrip ettiği organ bir daha iyileşemez.

Nikotin 3 gün içinde vücuttan atılır. Fiziksel bağımlılık en geç 15 gün içinde sona erer. Beyin bu süre içinde nikotinden önceki normal çalışma düzenine döner.

Fiziksel bağımlılığın sona ermesinden sonra bilinçaltında akut sigara istekleri meydana gelebilir. Bu istekler psikolojiktir ve en şiddetlisi 5dk sürer. Bu isteklerin hiçbir tehlikesi yoktur, sizi tekrardan sigaraya başlatmak için yeterli değildir. Yeter ki siz kararlılığınızı sürdürün.

Sigaraya psikolojik bağımlılık 3 ile 6 ay içinde sona erer. Bundan sonra ortaya çıkabilecek sigara istekleri rahatsız edici bile olmaz.

Bağımlılık ömür boyudur. Sigarayı bıraktıktan sonra beyninizde oluşan nikotin reseptörleri derin bir uykuya dalar. Aradan kaç yıl geçerse geçsin, ister 10 yıl, ister 20 yıl, sigaradan tek bir nefes çekerseniz içerseniz içinizdeki nikotin canavarını uyandırırsınız.

HASTALIK RİSKLERİ

Ağız kokusu yapar, diş ve diş eti hastalıklarına yol açar.
Dudak, yanak ve gırtlak kanserine neden olur. Hatta sigarayı yakmadan dudağında taşıyan yada tütün çiğneyenlerde de ağız için kanserleri görülür.
Dilde, tat alma duyusunda bozulmalar olur.
Beyin hücrelerinin ölümüne yol açar. Öğrenme bozuklukları, hafıza zayıflığı ve erken bunama görülür.
Göz merceğinin saydamlığının azalmasına yani katarakta sebep olur.
Cildin yapısının bozulmasına neden olur. Leke ve kırışıklık oluşur. Selülitlere sebep olur.
Burunda koku alma duyusu azalır.
Sinüzit, farenjit, bademcik ve orta kulak iltihabı gibi üst solunum yolu hastalıklarına yol açar.
Damar sertliğini hızlandırır. Beyin ve kalpte damar tıkanıklığına neden olur. Kalp krizi ve tansiyon yükselmesi görülür.
Erkeklerde iktidarsızlığın başlıca sebeplerindendir. Ayrıca mesane kanserinin önemli nedenlerindendir.
Akciğerlerde çeşitli hasarlara, astım ve kronik bronşit gibi hastalıklara neden olur. Bronşlarda ve akciğerlerde birçok çeşit kanserin oluşmasına neden olur.
Gastrit, ülser ve reflü hastalığına sebep olur. Mide ve yemek borusu kanserine yol açar.
Gebelikte tüketilen sigara düşük doğumlara ve bebekte gelişme geriliğine neden olur.
Erken menopoz ve rahim kanserinin sebebidir.
Parmaklarda sararmaya ve tırnaklarda zayıflamaya yol açar.
Kemik erimesine neden olur.
Burger hastalığına sebep olur. Bu haslatık, el ve ayaklardan başlayarak tıkanıklığa yol açar ve uzuvların kesilmesi gerekir.
Vücutta yorgunluk, uykusuzluk hali, stres, gerilim, performansta düşme ve reflekslerde azalma görülür.
Pankreas kanseri riski artar.
Hastalık, yara ve ameliyat tedavileri uzun sürer.
Kullanılan ilaçları etkisizleştirebilir.
Bütçenize yük olur, çevre kirliliğine yol açar, yangınların en önemli sebeplerindendir.
Hamilelerde % 10-15 eksik kiloda doğuma neden olur ve bebek zeka eksikliğiyle doğar.
Çocuklarınız kanseri önleyen genlerden yoksun hayata gelir.
Çevrenizdekilere de bu zararları verirsiniz. Çocuğunuzun sigaraya başlama oranı daha fazladır.